May 8, 2021
aktuelno

Oktobar, Međunarodni mesec borbe protiv raka dojke – Kikinda Online News

Prema Kalendaru zdravlja, oktobar je mesec kada se obeležava Međunarodni mesec borbe protiv raka dojke. Rak dojke je najčešći maligi tumor kod žena kako u svetu tako i u našoj zemlji. Prema dostupnim podacima u svetu svake godine od raka dojke oboli oko 1.700. 000 žena, a oko pola miliona žena umre. Prema podacima Kancelarije za skrining Instituta za javno zdravlje Srbije, u našoj zemlji svake godine od karcinoma dojke oboli oko 4600 žena, dok 1600 izgubi bitku sa ovom bolešću.

Najveći broj obolelih žena i u našoj zemlji je starosti od 50 do 65 godina života, ali se trend porasta broja obolelih spušta prema mlađem godištu. Broj obolelih žena prema broju stanovnika u našoj zemlji je sličan drugim zemljama u okruženju, međutim prema broju umrlih žena na žalost, naša zemlja se nalazi među onim sa visokom stopom mortaliteta, upravo iz razloga kasnog otkrivanja karcinoma dojke.

Ohrabruje činjenica da ukoliko se karcinom dojke otkrije na vreme u preko 90% slučajeva lečenje ima dobru prognozu.

S tim u vezi rano otkrivanje raka dojke ima izuzetnu važnost.

Koji su simptomi raka dojke?

– kvržica ili zadebljana površina u ili blizu grudi ili pazuha, koja traje tokom čitavog ciklusa,
– izraslina ili grudvica – čak i ako se oseća kao malo zrno graška,
promena veličine, oblika ili krive dojki,
– iscedak iz bradavica – može biti krvav ili bistar,
– koža dojke ili bradavice izgleda ili se oseća drugačije – može biti udubljena, nabrana, ljuskasta ili upaljena,

– crvena koža na grudima ili bradavicama,
– promena oblika ili položaja bradavice,
– područje koje se razlikuje od bilo kojeg drugog područja na obe dojke,
tvrda, mermerna površina ispod kože.

Koji su uzroci i faktori rizika za rak dojke?

Ne zna se šta tačno uzrokuje rak dojke, ali zna se koji su faktori rizika. Godine, genetski faktori, lična zdravstvena istorija i ishrana igraju najveću ulogu, ali i godine (žene starije od 50 godina češće dobijaju rak dojke) guste grudi (ako grudi imaju više vezivnog tkiva nego masnog tkiva, može biti teško
videti tumor na mamografiji), te istorija raka, šanse su u blagom rastu ako osoba ima određena benigna stanja dojke. Šanse su takođe veće ako je osoba u prošlosti već imala tumor dojke, porodična istorija (ako je srodnik prvog stepena (majka, sestra, ćerka) imao rak dojke, postoji dva puta veća verovatnoća da će osoba oboleti; imati dva ili više rođaka prvog stepena sa istorijom raka dojke povećava rizik najmanje trostruko.

Važnu ulogu igra i genetika odnosno mutacije, ili promene u dva gena – BRCA1 i BRCA2 koje su se pokazale odgovornim za neke
slučajeve raka dojke u porodicama;

– istorija menstruacije (šanse za rak dojke rastu ako je cirklus počeo pre 12. godine i ako se ciklus završio tek nakon 55. godine) zračenje (ako je osoba imala tretman za rak kao što je Hodgkinov limfom pre 40.
godine, ima povećan rizik od raka dojke).

Oboljenje od karcinoma dojke zavisi i od fizičke aktivnosti, težine i ishrane,
konzumiranje alkohola, reproduktivne istorije, (imati prvo dete posle 30. godine, ako osoba ne doji) uzimanje hormona, odnosno hormonska zamenska terapija koja uključuje i estrogen i progesteron tokom menopauze više od 5 godina kao i korišćenje kontraceptivnih pilula i drugih sredstava koja sadrže hormone.

Dijagnoza tumora dojke

Početna dijagnoza svih vrsta tumora dojke je ista. Ukoliko osoba oseti kvržicu ili snimak mamograma pokaže nešto što ne bi trebalo da se nalazi u dojci, lekar započinje dalje procese dijagnoze. To najčešće uključuje: ultrazvuk, mamografiju, biopsiju i krvnu sliku.

Koji je tretman za rak dojke?

Ako testovi otkriju rak dojke, lekar će razviti plan lečenja. Lečenje obično sledi nekoliko nedelja nakon dijagnoze.

Preporučeni tip lečenja zavisiće od veličine i lokacije malignog tumora u dojci, rezultata laboratorijskih testova na ćelijama raka i stadijuma ili obima bolesti. Lekar obično uzima u obzir godine i opšte zdravlje pacijenta.

Važno ja da podsetimo:

1.Da svaka žena treba da radi samopregled dojke jednom mesečno. Važno je obratiti pažnju na oblik, izgled i veličinu dojki, promene na njima – čvorići ili zadebljanje, uvlačenje bradavica, boju kože – crvenilo, otok, toplina, naboranost kože, pojavu iscedaka, bol koji ne prolazi ili sličnih promena;

2.Da se preventivni klinički pregled uradi jednom godišnje i/ili ultrazvuk dojke po preporuci lekara;

3.Da osobe uzrasta 50-69 godina obavezno urade skrining mamografiju jednom u dve godine;

4. Ukoliko ste u porodici imali bliske rođake sa dijagnozom raka dojke, važno je da se na vreme konsultujete sa izabranim doktorom u vezi kontrola i praćenja.

Izvor: ZZJZ Kikinda

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *